HISTORIA

Dzieje Zawodowej StraĹźy PoĹźarnej
w Ciechocinku i Aleksandrowie Kujawskim

1. Powołanie ZSP

Zawodowa Straż Pożarna w Aleksandrowie Kujawskim rozpoczęła swą działalność 15 grudnia 1981 roku a powołana została Zarządzeniem Nr 40/81 Wojewody Włocławskiego z dnia 18 listopada 1981 r. W dniu powołania jednostka mieściła się w budynkach strażnicy OSP w Aleksandrowie Kuj. na
ul. Marchlewskiego 5 obecnie ul. StraĹźacka.
Z chwilą powołania, ZSP otrzymała dodatkowe etaty (dotychczas w Komendzie Powiatowej zatrudnionych było 20 straĹźaków plus 2 cywili)   i łącznie miała ich 33 plus 1 i 5/6 etatu cywilnego. Na tą liczbę składali się:

1. Komendant                - 1
2. Młodszy inspektor        - 2
3. Dowódca plutonu        - 1
4. Dyspozytor            - 3
5. Mechanik sprzętu        - 1
6. Dowódca sekcji        - 3
7. Mechanik-Kierowca    - 8
8. Kierowca            - 5
9. Przodownik roty        - 5
10. Pomocnik przodownika roty       - 4
11. Etaty cywilne        - 1+5/6

Z zasobów ZSP Aleksandrów Kuj. 3 kierowców pełniło słuĹźbę
w pobliskim Ciechocinku korzystając ze straĹźnicy OSP w tym mieście. Pierwszym dowódcą – komendantem ZSP został automatycznie, będący Komendantem Rejonowym mł. chor. poĹź  Zdzisław Wroński.
Z chwilą przekształcenia się ZSP w JRG pierwszym dowódcą został
asp. poĹź. Andrzej Malinowski.
    W 1987 roku, po długich staraniach róĹźnych środowisk, zarządzeniem Wojewody Włocławskiego nr 21/87  we Włocławku z dnia 6 kwietnia 1987r. powołano do Ĺźycia takĹźe ZSP w Ciechocinku. Nowo-powołana straĹź zawodowa w Ciechocinku otrzymała 18 etatów i naleĹźała do jednostek kat.E. Pierwszym Komendantem tejĹźe jednostki został st. chor poĹź. Adam Szczęsny.

2. Okres okupacji

Początki ogólnie pojętego poĹźarnictwa w powiecie aleksandrowskim sięgają okresu zaborów, kiedy to będąc pod zaborem rosyjskim w 1905 roku w Aleksandrowie Pogranicznym (Kujawskim) powołano Ochotniczą StraĹź PoĹźarną. Z uwagi na fakt, Ĺźe o namiastkach zawodowej straĹźy poĹźarnej moĹźna mówić dopiero od chwili powołania po wojnie komend powiatowych, trudno mówić o działaniach tej formacji w okresie okupacji.

3. Rozwój bazy lokalowej

Obie działające ZSP w chwili ich powołania korzystały z obiektów należących do OSP. W przypadku Aleksandrowa był to budynek dwukondygnacyjny ze wspinalnią, pamiętający okres zaborów. W tym czasie był wspólnie uĹźytkowany z OSP oraz z lokatorami tam zamieszkującymi. Ponadto ZSP korzystała takĹźe z budynków gospodarczych i magazynowych będących własnością OSP. Stan taki trwał do 1996 roku, w którym to ZSP juĹź jako JRG przeniosła się do zakupionych obiektów na obrzeĹźach miasta. StraĹźnica OSP
w niezmienionym kształcie funkcjonuje do dzisiaj
    ZSP w Ciechocinku równieĹź korzystała ze straĹźnicy OSP.  Budynek jednokondygnacyjny z okresu międzywojennego do którego dobudowano garaĹź z czterema boksami samochodowymi. Dla zapewnienia minimum socjalnego i magazynowego, do dyspozycji ZSP oddano kontenery zlokalizowane na terenie działki OSP.
Obiekty te w póĹşniejszym czasie przejęte zostały przez Komendę Powiatową a w początkach XXI wieku zostały zburzone. W ich miejscu powstała straĹźnica JRG  PSP w Ciechocinku.

4. Rozwój bazy sprzętowej   

W chwili powoływania, ZSP w Aleksandrowie Kuj. miała do dyspozycji :
Samochód gaśniczy Star 26 GBAM, Star 244 GBA, Ĺťuk GLMB, samochód operacyjny Fiat 125p, samochód dostawczy Ĺťuk, samochód ciężarowy Star 29, motocykle MZ 2 szt. podnośnik hydrauliczny SH  18 na Starze 200, przyczepę oddymiającą POdym i wężową PW. Wymieniony powyĹźej sprzęt był wykorzystywany wspólnie z Komendą Rejonową SP. Ponadto ZSP posiadała 3 aparaty powietrzne AP3 i 12 radiotelefonów bazowych, samochodowych i nasobnych.
Sukcesywnie następowała wymiana i doposaĹźenie w sprzęt poĹźarniczy. Do końca istnienia ZSP straĹź w Aleksandrowie pozyskała jeszcze Jelcza 315 GCBA, Stara 244 GBAM, które to zastąpiły dotychczasowe samochody gaśnicze. Jednostka doposaĹźona została w Ĺťuka oświetleniowego SOn8 i SDŁ równieĹź na Ĺťuku.
    W przypadku Ciechocinka, w 1987r. ZSP przejęła część sprzętu i samochodów od OSP i jednocześnie została doposaĹźona. W sumie: posiadała : samochód Star 244 GBA, Jelcz 315 GCBA, Star podnośnik SH18, Star 29 GPr 1500, Ĺťuk GLBA. W póĹşniejszym okresie następowało doposaĹźenie i rotacja sprzętu. Pozyskano Fiata 125p operacyjnego, Ĺťuka gospodarczego oraz Stara 200 GBM.

5. Rozwój stanów osobowych

W początkowej fazie istnienia, ZSP w Aleksandrowie Kuj. liczyła 33 etaty straĹźackie oraz 1i 5/6 cywili i była to liczba pracowników łącznie z Komendą Rejonową. W grupie tej znajdowało się 4 chorążych oraz zdecydowana większość podoficerów. W sumie z grana prawie 35 osób,
9 posiadało średnie wykształcenie. W latach następnych ilość etatów wzrastała aĹź w 1987r. nastąpił podział etatów w związku powołaniem ZSP Ciechocinek.
Na koniec roku 1991 KRSP posiadała 2 jednostki ZSP a ogólnie zasoby ludzkie przedstawiały się następująco:
- Aleksandrów Kuj. KR, chorążowie 6, podoficerowie 7, prac. cywilny 2
- Aleksandrów Kuj. ZSP, chorążowie 3, podoficerowie 25, szeregowcy 2
- Ciechocinek ZSP, chorążowie 2, podoficerowie 19, szeregowcy 10
W ogólnej liczbie 80 zatrudnionych, nie było osób z wyĹźszym wykształceniem a średnie wykształcenie posiadało 25 w tym 4 kobiety.   

6. Charakterystyczne akcje

W 1986 r. doszło do jednego z największych poĹźarów w Ciechocinku. Na skrzyĹźowaniu ulic Zdrojowej i Ĺťelaznej powstał poĹźar budynku mieszkalnego z lokalem gastronomicznym. Kilkanaście zastępów ochotników oraz ZSP prowadziło działania w ciężkich warunkach zimowych przy niedostatecznym zaopatrzeniu w wodę z uwagi na zamarzające hydranty.
Nietypowe działania miały miejsce w 1989 r. Na tzw. Wyspie Dzikowskiej umiejscowionej w nurcie Wisły na wysokości Ciechocinka, wypasanych było ponad 100 owiec. Dość szybko podnoszący się poziom wody w rzece zagrażał zalaniem wyspy. Przy pomocy będącego
w dyspozycji ZSP, pływającego transportera gąsienicowego PTG oraz łodzi wiosłowych, przetransportowano bezpiecznie zwierzęta na brzeg.
    W maju 1990 roku w miejscowości Wiktoryn (gmina Nieszawa) na skutek zwarcia w instalacji elektrycznej lamp nagrzewczych spalił się kurnik a w nim 18 tysięcy kurcząc. Straty oszacowano na około 860 mln złotych. Poszkodowaną firmą była Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna Wiktoryn.

7. Stan na dzień powstania PSP

Pomimo tego, iĹź historia ZSP w powiecie aleksandrowskim jest bardzo krótka i zamyka się w okresie jednej dekady, obraz PSP w stosunku do ZSP uległ zasadniczej zianie. Być moĹźe nie dotyczy to wyposaĹźenia zwłaszcza w samochody, gdyĹź one podlegały naturalnej wymianie a zaawansowanie technologiczne w okresie jednego dziesięciolecia nie uległo zasadniczej zmianie. W końcowym okresie istnienia ZSP, jednostki otrzymały nowe jelcze 315 oraz kilka innych nowych pojazdów oraz następowała rotacja sprzętu . Oczywiście w tym czasie powstała druga ZSP i zwiększyła się ilość etatów. Na początku 1981r. z chwilą powołania ZSP , straĹź dysponował 33 etatami natomiast z chwilą powołania  PSP tych etatów było 80. Na uwagę na pewno zasługuje takĹźe fakt procentowego podniesienia się ilości osób posiadających średnie wykształcenie. W 1981 wykształcenie to posiadało 15 % natomiast w 1991 były to juĹź 32%.


Opracował: kpt. inĹź. Karol Dobrzelecki – KP PSP Aleksandrów Kujawski